REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA
Wiedza i Praktyka Sp. z o.o.
ul. Łotewska 9a
03-918 Warszawa
REKLAMA
REKLAMA

Szwecja zdecydowała o kolejnym przedłużeniu tymczasowych kontroli na wewnętrznych granicach strefy Schengen. Zgodnie z decyzją rządu będą one prowadzone do 11 maja 2027 r.
Władze uzasadniają utrzymanie kontroli zagrożeniami dla porządku publicznego i bezpieczeństwa wewnętrznego. Wskazują przede wszystkim na konsekwencje rosyjskiej inwazji na Ukrainę, działalność wrogich podmiotów oraz ryzyko operacji hybrydowych i sabotażu.
W uzasadnieniu uwzględniono także zagrożenia związane z międzynarodową przestępczością zorganizowaną, instrumentalizacją migracji oraz bezpieczeństwem zewnętrznych granic Schengen. Zwrócono również uwagę na różnice w polityce wizowej państw strefy wobec obywateli Rosji.
W zgłoszeniu przekazanym Komisji Europejskiej wspomniano ponadto o wydarzeniach w hiszpańskiej Ceucie.
Są to zagrożenia wskazane przez szwedzkie władze jako powody utrzymania kontroli. Decyzja nie oznacza, że służby wykryły konkretny plan zamachu lub sabotażu na granicy Szwecji.
Kontrole obejmują wszystkie wewnętrzne granice Szwecji w strefie Schengen, czyli granice lądowe, morskie i powietrzne. Nie oznacza to jednak, że każdy podróżny będzie sprawdzany przy każdym przekroczeniu granicy.
O miejscach, terminach i sposobie prowadzenia kontroli decyduje szwedzka policja.
Dla polskich przewoźników szczególne znaczenie mają przeprawy promowe. Kierowcy ciężarówek mogą zostać skontrolowani po przypłynięciu do szwedzkich portów, między innymi w Ystad, Trelleborgu, Karlskronie i Nynäshamn.
Dotyczy to również popularnego połączenia promowego Gdynia–Karlskrona.
Kontrole są możliwe także podczas wjazdu od strony Danii, w tym na moście nad Sundem łączącym Kopenhagę z Malmö.
Decyzja obejmuje również granicę szwedzko-norweską.
W przypadku podróży koleją z Kopenhagi sprawdzenie dokumentów może odbywać się na stacji Hyllie po szwedzkiej stronie granicy. Kontrole mogą być prowadzone także na lotniskach, w tym po przylocie z Polski.
Przed wysłaniem ciężarówki do Szwecji przewoźnik powinien przede wszystkim sprawdzić dokumenty osoby wykonującej transport.
Kierowca posiadający polskie obywatelstwo powinien mieć ważny dowód osobisty lub paszport. Dokumenty te pozwalają potwierdzić jego tożsamość i obywatelstwo podczas kontroli granicznej.
Prawo jazdy również powinno znajdować się w dokumentacji kierowcy, ale służy do potwierdzenia uprawnień do kierowania pojazdem. Nie zastępuje dowodu osobistego ani paszportu podczas przekraczania granicy.
Inne wymagania mogą dotyczyć kierowców będących obywatelami państw spoza Unii Europejskiej, Europejskiego Obszaru Gospodarczego i Szwajcarii.
Co do zasady powinni oni posiadać ważny paszport. W zależności od obywatelstwa i statusu pobytowego mogą być również wymagane wiza albo dokument potwierdzający prawo pobytu.
Dlatego przed wyjazdem warto upewnić się, że kierowca posiada dokumenty uprawniające go do przekroczenia granicy i pobytu w Szwecji.
Samo przedłużenie kontroli nie oznacza natomiast wprowadzenia wiz ani zakazu wjazdu dla obywateli Polski.
Dla firm transportowych jednym z najważniejszych skutków utrzymania kontroli jest możliwość wydłużenia czasu przejazdu.
Kierowca może zostać skierowany do sprawdzenia dokumentów podczas opuszczania promu albo przekraczania granicy drogowej.
Nie ma jednak potwierdzonych danych urzędowych wskazujących, że przedłużenie kontroli powoduje systematyczne kolejki o określonej długości lub konkretną liczbę minut opóźnienia.
Mimo to przewoźnicy powinni uwzględnić możliwość dodatkowego postoju, szczególnie przy przewozach realizowanych według ściśle ustalonego harmonogramu.
Przy planowaniu transportu promowego warto sprawdzić godzinę zakończenia odprawy ciężarówek u operatora. Ma to znaczenie zwłaszcza wtedy, gdy termin dostawy zależy od konkretnego rejsu.
W przypadku przejazdu przez Niemcy i Danię należy również wziąć pod uwagę możliwość kontroli na wcześniejszych odcinkach trasy.
Jeżeli odbiorca wyznaczył konkretną godzinę rozładunku, warto pozostawić odpowiedni zapas czasu między planowanym wjazdem do Szwecji a dostawą towaru.
Przedłużenie kontroli granicznych nie wprowadza nowych zasad dotyczących czasu jazdy i odpoczynku kierowców.
Nie oznacza również automatycznego objęcia wszystkich ładunków dodatkowymi odprawami celnymi.
Szwedzka policja odpowiada przede wszystkim za kontrolę osób, w tym sprawdzanie ich tożsamości oraz prawa do wjazdu i pobytu. Kontrola towarów należy natomiast do kompetencji administracji celnej.
Dla przewoźników najważniejsze pozostaje zatem odpowiednie przygotowanie dokumentów kierowcy i uwzględnienie potencjalnych opóźnień przy przekraczaniu granicy.
Warto także sprawdzić ważność dokumentów całej obsady pojazdu. Ma to szczególne znaczenie, jeżeli tuż przed rozpoczęciem przewozu przedsiębiorca zmienia kierowcę lub wysyła zastępcę.
Szwecja utrzymuje przywrócone kontrole na wewnętrznych granicach Schengen nieprzerwanie od listopada 2015 r. W kolejnych latach zmieniały się jednak przyczyny wskazywane przez władze jako uzasadnienie ich stosowania.
W okresie od 12 listopada 2025 r. do 11 maja 2026 r. obowiązywała jedna z wcześniejszych sześciomiesięcznych decyzji.
Następnie kontrole przedłużono do 11 listopada 2026 r., powołując się między innymi na zagrożenia związane z przestępczością transgraniczną i terroryzmem.
Obecna decyzja, ogłoszona przez szwedzki rząd 5 listopada 2026 r., mocniej akcentuje zagrożenia hybrydowe związane z Rosją i wojną w Ukrainie.
Zgodnie z kodeksem granicznym Schengen przywracanie kontroli na granicach wewnętrznych powinno mieć charakter wyjątkowy, a zastosowane środki muszą być konieczne i proporcjonalne do występujących zagrożeń.
Komisja Europejska oceniała już szwedzkie decyzje dotyczące przedłużania kontroli i prowadziła z władzami tego kraju dialog na temat ich zasadności.
11 maja 2027 r. to termin zakończenia obecnego okresu obowiązywania kontroli granicznych w Szwecji. Nie oznacza to jednak, że tego dnia zostaną one definitywnie zniesione.
Szwedzki rząd może podjąć kolejną decyzję o ich przedłużeniu, jeżeli uzna, że nadal istnieją odpowiednie podstawy prawne.
Dla firm transportowych wykonujących regularne przewozy do Szwecji oznacza to konieczność dalszego uwzględniania możliwości kontroli granicznych podczas planowania tras i terminów dostaw.