System Elektronicznego Nadzoru Transportu (SENT), działający od 2017 r., obejmował dotąd m.in. paliwa, alkohol, wybrane odpady i produkty rolne. Od 17 marca 2026 r. jego zakres został rozszerzony o odzież, dodatki odzieżowe oraz obuwie.

Celem regulacji jest ograniczenie wyłudzeń VAT, zwiększenie przejrzystości łańcuchów dostaw oraz przeciwdziałanie nieuczciwej konkurencji, w tym ze strony zagranicznych platform sprzedażowych.

Nowe przepisy oznaczają objęcie nadzorem towarów o szacunkowej wartości przekraczającej 80 mld zł rocznie.

Obowiązek zgłoszenia dotyczy konkretnych grup towarów według Nomenklatury Scalonej (CN), wraz z określonymi progami:

Do systemu trafiają artykuły z działu 61 CN, czyli odzież i dodatki odzieżowe z dzianin, jeżeli masa brutto przesyłki przekracza 10 kg. Analogiczny próg obowiązuje dla działu 62 CN, obejmującego odzież z tkanin.

Zgłoszeniu podlega także odzież używana oznaczona kodem CN 6309 00 00, jeśli masa przesyłki przekracza 10 kg.

W przypadku obuwia (dział 64 CN, z wyłączeniem części obuwia CN 6406) decyduje liczba – obowiązek powstaje, gdy przesyłka zawiera więcej niż 20 sztuk obuwia.

System obejmuje również przesyłki mieszane zawierające towary z co najmniej dwóch wskazanych działów (61, 62, 64), jeśli ich łączna masa przekracza 10 kg.

Podczas zgłoszenia należy przypisać odpowiedni kod towaru w systemie, m.in. 6100, 6200, 6309 00 00, 6400 lub 0006 dla przesyłek mieszanych.

W toku prac legislacyjnych złagodzono część pierwotnych założeń. Kluczową zmianą jest podniesienie limitu masy przesyłki wyłączonej z dozoru do 31,5 kg.

Z obowiązku zgłoszeń wyłączone są m.in. przesyłki realizowane przez operatorów pocztowych, o ile spełniają definicję paczki pocztowej. Dodatkowo wyłączenie obejmuje przesyłki rejestrowane do 31,5 kg realizowane przez operatorów pocztowych z Polski i UE. Zwolnienie przysługuje także przedsiębiorcom posiadającym status AEO lub będącym stroną umowy o współdziałanie z Szefem KAS.

Wyłączenie może dotyczyć również operacji fulfillment, jeśli spełnione są określone warunki formalne, w tym współpraca z podmiotem posiadającym status AEO.

Co do zasady transport krajowy odzieży i obuwia nie podlega systemowi. Obowiązek pojawia się jednak w dwóch sytuacjach.

Pierwsza dotyczy przypadków, gdy towar pochodzi z kraju trzeciego i został dopuszczony do obrotu w procedurze celnej 42.00, a następnie ma trafić do innego państwa UE.

Druga sytuacja to brak faktury VAT dokumentującej dostawę, eksport lub wewnątrzwspólnotową dostawę towarów.

Zakres obowiązków zależy od kierunku transportu.

Jeżeli przewóz rozpoczyna się w Polsce, zgłoszenia dokonuje podmiot wysyłający. W przypadku dostaw z innych państw UE lub krajów trzecich obowiązek spoczywa na odbiorcy. Przy tranzycie przez Polskę odpowiada przewoźnik.

Jednocześnie przypisanie obowiązku jednemu podmiotowi nie zwalnia pozostałych uczestników z własnych obowiązków kontrolnych.

Kluczowe znaczenie ma numer referencyjny SENT, który musi zostać zweryfikowany przed transportem. Jest on ważny przez 10 dni, a jego brak może skutkować zatrzymaniem transportu.

Zgłoszenia dokonuje się za pośrednictwem Platformy Usług Elektronicznych Skarbowo-Celnych (PUESC). Wymaga to wcześniejszej rejestracji lub aktualizacji danych firmy oraz uzyskania dostępu do modułu „Monitorowanie przewozu”.

Ministerstwo Finansów zaleca dokonanie tych formalności z wyprzedzeniem, przed pierwszym transportem objętym obowiązkiem.

System przewiduje bardzo wysokie kary finansowe. Za brak zgłoszenia lub podanie nieprawidłowych danych grozi kara w wysokości 46 proc. wartości brutto towaru, nie mniej niż 20 tys. zł.

W praktyce oznacza to, że kara może znacząco przewyższyć wartość przewożonej partii towaru.

Oprócz sankcji finansowych przedsiębiorcy muszą liczyć się z zatrzymaniem transportu, wstrzymaniem dostawy, opóźnieniami kontraktów oraz ryzykiem reputacyjnym.

Wdrożenie SENT wymaga znacznie więcej niż samej rejestracji w systemie. Kluczowe jest uporządkowanie procesów logistycznych i dokładna identyfikacja transportów podlegających zgłoszeniu.

Niezbędna jest również weryfikacja klasyfikacji CN, ustalenie odpowiedzialności za raportowanie oraz przygotowanie procedur kontroli danych i scenariuszy awaryjnych.

Zmiany szczególnie mocno odczują firmy z sektora e-commerce, handlu detalicznego oraz transportu i logistyki, które wcześniej nie były objęte systemem.

Nowe regulacje budzą istotne obawy wśród przedsiębiorców. Organizacje branżowe wskazują na ryzyko zakłóceń w łańcuchach dostaw oraz brak pełnego przygotowania rynku na wejście przepisów w życie. Zwracają uwagę na możliwe problemy operacyjne, zwiększone ryzyko naruszeń oraz wpływ na konkurencyjność polskich firm. Jednocześnie część środowiska biznesowego dostrzega potrzebę ograniczenia szarej strefy i nieuczciwego importu.

Na etapie prac nad przepisami Rzecznik Małych i Średnich Przedsiębiorców brał udział w konsultacjach projektu rozporządzenia i przekazał Ministrowi Finansów szczegółową opinię na temat skutków planowanych zmian dla firm. W wystąpieniu z 28 marca 2025 r. zwrócono uwagę, że nowe regulacje nakładają dodatkowe obowiązki administracyjne, a ich niedopełnienie może prowadzić do wysokich kar finansowych przewidzianych w ustawie o systemie monitorowania przewozu towarów.

W związku z tym Rzecznik zaproponował wydłużenie vacatio legis z trzech do sześciu miesięcy, aby przedsiębiorcy mieli realny czas na przygotowanie się do nowych wymogów. Postulat ten został uwzględniony w finalnej wersji rozporządzenia, co pozwoliło firmom lepiej dostosować procedury logistyczne i systemy raportowania.

Od 17 marca 2026 r. branża odzieżowa i obuwnicza wchodzi w system ścisłego nadzoru transportu. Nowe przepisy wprowadzają konkretne progi wagowe i ilościowe, określają odpowiedzialność uczestników łańcucha dostaw oraz przewidują wysokie kary za naruszenia.

Dla wielu firm oznacza to konieczność pilnego uporządkowania procesów i dostosowania systemów operacyjnych. Brak przygotowania może przełożyć się nie tylko na sankcje finansowe, ale również na realne problemy w realizacji dostaw.

Od 17 marca 2026 r. system monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów oraz obrotu paliwami opałowymi (SENT) objęte zostaną przewozy towarów:

• z działu 61 CN – artykuły odzieżowe i dodatki odzieżowe z dzianin, jeżeli masa brutto przesyłki towarów objętych tym działem przekracza 10 kg,
• z działu 62 CN – artykuły odzieżowe i dodatki odzieżowe, inne niż z dzianin, jeżeli masa brutto przesyłki towarów objętych tym działem przekracza 10 kg,
• z kodu CN 6309 00 00 – odzież używana i pozostałe artykuły używane, jeżeli masa brutto przesyłki towarów objętych tym kodem przekracza 10 kg,
• z działu 64 CN– obuwie, z wyłączeniem pozycji CN 6406 (części obuwia), jeżeli w przesyłce towarów objętych tym działem jest więcej niż 20 sztuk obuwia (co stanowi 10 par obuwia albo np. 20 sztuk prawych butów),
• objętych działem 61 lub 62 CN (artykuły odzieżowe i dodatki odzieżowe z dzianin lub inne niż z dzianin) lub działem 64 CN(obuwie), z wyłączeniem pozycji CN 6406 (części obuwia), jeżeli masa brutto przesyłki, w której znajdują się towary z co najmniej dwóch z tych działów, przekracza 10 kg.

Dokonując zgłoszenia przewozu towarów na formularzu zgłoszenia w danych dotyczących towaru w rubryce „SYSTEMOWY KOD TOWARU ALBO POZYCJA CN (NOMENKLATURY SCALONEJ” należy wybrać z rozwijalnej listy:

• 6100 - artykuły odzieżowe i dodatki odzieżowe z dzianin z działu 61 CN;
• 6200 - artykuły odzieżowe i dodatki odzieżowe, inne niż z dzianin z działu 62 CN;
• 6309 00 00 - odzież używana i pozostałe artykuły używane;
• 6400 - obuwie z działu 64 CN, z wyłączeniem części obuwia (pozycja CN 6406);
• 0006 - mieszaniny towarów z działów 61, 62 lub 64 CN (z wyłączeniem CN 6406), jeżeli w przesyłce znajdują się towary z co najmniej dwóch z tych działów.

W przypadku przewozów rozpoczynających się na terenie kraju (art. 5 ustawy z dnia 9 marca 2017 r. o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów oraz obrotu paliwami opałowymi ), obowiązkiem zgłaszania towarów w postaci odzieży, odzieży używanej i obuwia do systemu SENT objęty będzie tylko przewóz towarów:

• pochodzących z terytorium państwa trzeciego, po uprzednim dopuszczeniu ich w kraju do swobodnego obrotu w Unii Europejskiej (UE), i których miejsce zakończenia przewozu jest poza terytorium kraju w innym państwie członkowskim UE, czyli towary objęte procedurą dopuszczenia do swobodnego obrotu (procedura celna 42 00) w krajowych oddziałach celnych;
• którym nie towarzyszy faktura, w rozumieniu ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług, dokumentująca dostawę towarów, wewnątrzwspólnotową dostawę towarów albo eksport towarów, w rozumieniu tej ustawy, w postaci (papierowej lub elektronicznej) oraz formacie umożliwiającym zapoznanie się z jej treścią.

Systemem SENT nie są objęte również towary w postaci odzieży i obuwia przewożone przez w paczkach pocztowych w rozumieniu Prawa Pocztowego.

Kolejne wyłączeniadotyczące towarów w postaci odzieży i obuwia wprowadzone rozporządzeniem Ministra Finansów i Gospodarki z dnia 11 marca 2026 r.:

• gdy przewóz towarów będzie wykonywany przez polskich i unijnych operatorów pocztowych w przesyłkach rejestrowanych, których masa nie będzie przekraczała 31,5 kg;
• podmiot obowiązany do przesłania zgłoszenia do rejestru jest stroną umowy na świadczenie kompleksowych usług logistycznych, tzw. fulfillment (magazynowanie, przeładowywanie, konfekcjonowanie, organizacja wysyłki i obsługa zwrotów) zawartej z podmiotem świadczącym te usługi, posiadającym status upoważnionego przedsiębiorcy AEO lub będącym stroną zawartej z Szefem Krajowej Administracji Skarbowej umowy o współdziałanie.