Pierwszy Pakiet Deregulacyjny , przyjęty przez Sejm24 kwietnia 2025 roku, wprowadza szereg wyczekiwanych zmian mających na celu uproszczenie prowadzenia działalności gospodarczej w Polsce. Szczególnie istotne są one dla małych i średnich przedsiębiorstw (MŚP), które często borykają się z nadmiernymi obciążeniami administracyjnymi.

"Mamy ustawę deregulacyjną, ustawę, która rozpoczyna wielki proces deregulacji w Polsce, ale i w Europie. To ustawa, którą nazywamy ustawą deregulacyjną, ale też „Ustawą Paszyka” – który podjął się tej sprawy. Wreszcie jest finał rozwiązań deregulacyjnych, które trafiły do Sejmu i dziś możemy z dumą powiedzieć, że większością głosów, przyjęliśmy ten projekt ustawy" - powiedział minister Krzysztof Paszyk.

Wybraliśmy pięć kluczowych zmian, wpływających w największym stopniu na działanie małych i średnich przedsiębiorstw(MŚP), także z branży transportowej.

• Gorący temat: Fałszywe oferty pracy dla kierowców. Na to szczególnie uważaj

Mikroprzedsiębiorcy często nie dysponują rozbudowanymi działami prawnymi czy administracyjnymi, dlatego skrócenie czasu kontroli oraz większa przewidywalność tych działań pozwoli im skupić się na prowadzeniu działalności, zamiast na przygotowaniach do kontroli.

Zgodnie z nowymi przepisami, maksymalny czas kontroli u mikroprzedsiębiorców skrócono z 12 do 6 dni roboczych w roku kalendarzowym. Dodatkowo, wprowadzono obowiązek doręczenia przedsiębiorcy przed wszczęciem kontroli wstępnej listy wymaganych informacji i dokumentów. Częstotliwość planowych kontroli będzie dostosowana do stopnia ryzyka związanego z działalnością przedsiębiorcy, co oznacza, że firmy o niskim ryzyku będą kontrolowane nie częściej niż raz na 5 lat.

Dzięki tym zmianom przedsiębiorcy będą mogli szybciej i łatwiej załatwiać sprawy administracyjne, co zmniejszy koszty i czas poświęcany na formalności. Pierwszy Pakiet Deregulacyjny wprowadza m.in. decyzje hybrydowe (wydawane w formie papierowej z załącznikami elektronicznymi), zwiększa wykorzystanie tzw. "wezwań miękkich" (kontakt z przedsiębiorcą bez wszczynania formalnego postępowania) oraz odchodzi od zasady dwuinstancyjności na rzecz jednoinstancyjności w niektórych postępowaniach.

• Polecamy: Rozliczanie czasu pracy kierowcy: to szkolenie pozwoli uniknąć kar

Cyfryzacja procesów administracyjnych i prawnych obniża koszty i czas potrzebny na załatwianie spraw, co jest szczególnie korzystne dla MŚP, które nie zawsze mają łatwy dostęp do dużych ośrodków administracyjnych. W pierwszym Pakiecie Deregulacyjnym umożliwiono m.in. prowadzenie rozpraw przed Krajową Izbą Odwoławczą w formie zdalnej oraz zawieranie umów leasingu w formie dokumentowej.

Jasne i przewidywalne zasady korzystania z ulg składkowych pomagają MŚP w planowaniu finansowym i zapewniają stabilność w zakresie zobowiązań wobec ZUS. W tym wypadku doprecyzowano zasady korzystania z Małego ZUS Plus, określając, że przedsiębiorca może korzystać z ulgi przez maksymalnie 36 miesięcy w ciągu każdych 60 miesięcy prowadzenia działalności.

Te zmiany zapewniają większą stabilność prawną i przewidywalność, co jest kluczowe dla MŚP planujących swoją działalność i inwestycje. W pierwszym Pakiecie Deregulacyjnym wprowadzono zasadę, zgodnie z którą wprowadzenie nowego obowiązku dla przedsiębiorców musi wiązać się z likwidacją innego obciążenia w tym samym lub zbliżonym obszarze. Dodatkowo, nowe przepisy nakładające obowiązki na przedsiębiorców będą wchodzić w życie po minimum 6 miesiącach od ich ogłoszenia.

Tutaj głos oddajemy Ministerstwu Rozwoju i Technologii, które na swojej stronie internetowej wylicza wszystkie zmiany w Pakiecie.

Nowe zasady w kontrolach przedsiębiorstw

Kontrole w przedsiębiorstwach nie mogą paraliżować działalności gospodarczej firm, dlatego zmiany obejmą:

• skrócenie maksymalnego czasu kontroli u mikroprzedsiębiorców z 12 do 6 dni
• wprowadzenie obowiązku doręczenia przedsiębiorcy, przed wszczęciem kontroli, wstępnej listy informacji i dokumentów
• dostosowanie częstotliwości planowych kontroli do zidentyfikowanego stopnia ryzyka związanego z wykonywaną przez przedsiębiorcę działalnością (w przypadku niskiego ryzyka kontrola będzie przeprowadzana nie częściej niż raz na 5 lat, średniego – raz na 3 lata, a wysokiego – tak często, jak jest to wymagane dla zapewnienia przestrzegania przepisów)
• dopuszczenie możliwości wniesienia sprzeciwu wobec czynności kontrolnych

Szybsze i prostsze postępowania administracyjne

Rozwiązania usprawniające przebieg postępowań administracyjnych:

• wprowadzenie decyzji hybrydowej (decyzja zostaje wydana w formie papierowej, a załączniki w formie elektronicznej)
• zwiększenie wykorzystania tzw. „wezwań miękkich”, czyli możliwość wystąpienia do przedsiębiorcy bez wszczynania postępowania
• odejście od zasady dwuinstancyjności na rzecz jednoinstancyjności w kilku kolejnych postępowaniach administracyjnych
• wprowadzenie dodatkowych zachęt inicjujących prowadzenie mediacji w sprawach administracyjnych
• możliwość umarzania należności z tytułu kar administracyjnych i zaległych kar administracyjnych z urzędu
• elektronizacja postępowań przed Krajową Izbą Odwoławczą
• doprecyzowanie zasad liczenia karencji odnoszącej się do możliwości ponownego skorzystania z tzw. Małego ZUS Plus
• brak konieczności przedkładania w urzędzie dokumentu prokury lub pełnomocnictwa, jeżeli umocowanie można wykazać w oparciu o dostępne publicznie rejestry (KRS, CEIDG)

Jasne, precyzyjne i przyjazne prawo gospodarcze

Prawo musi być przede wszystkim zrozumiałe i jednoznaczne. Dlatego też wprowadza się:

• odpowiednie vacatio legis projektów ustaw nakładających obowiązki na przedsiębiorców (6 miesięcy)
• zasadę równoważenia obowiązków administracyjnych (tzw. „one in, one out”), każdy nowy obowiązek dla firm będzie wiązał się z koniecznością likwidacji innego obciążenia w tym samym lub zbliżonym obszarze
• obowiązkową ocenę skutków regulacji ex post po 2 latach od wejścia w życie aktu prawnego, w przypadku braku możliwości przeprowadzenia konsultacji publicznych
• obowiązek cyklicznego opracowywania rządowego Programu regulacyjnego

Jakie jeszcze zmiany wprowadzi Pierwszy Pakiet Deregulacyjny?

• możliwość zawierania umowy leasingu w formie dokumentowej. Teraz zawarcie takiej umowy jest możliwe tylko w formie pisemnej, pod rygorem jej nieważności
• zmiana definicji rzemiosła i rzemieślnika. Do rzemiosła zostaną włączone usługi świadczone przez protetyka słuchu i optyka okularowego. Rzemieślnicy dostaną szeroki wybór prawnie dopuszczalnej formy prowadzenia działalności – nowa definicja rzemieślnika obejmie m.in. wszystkie spółki kapitałowe.

Źródło: Ministerstwo Rozwoju i Technologii