Polscy przedsiębiorcy już tylko do 28 czerwca 2025 roku mają czas na dostosowanie swoich produktów i usług do nowych wymogów, jakie nakłada na nich Unia Europejska. Właśnie wtedy wchodzi w życie Ustawa z 26 kwietnia 2024 roku o zapewnianiu spełniania wymagań dostępności niektórych produktów i usług przez podmioty gospodarcze. Co przewidują nowe przepisy i jakie obowiązki nakładają na przewoźników i inne firmy?

• Nie przegap: Pakiet Deregulacyjny przyjęty. Ważne zmiany dla MŚP

Przewoźnicy, operatorzy systemów płatności, banki, a nawet właściciele sklepów internetowych muszą od 28 czerwca tego roku zapewnić dostępność swoich produktów i usług niezależnie od poziomu sprawności ich odbiorców. Europejski akt o dostępności dotyczy dystrybutorów, importerów, producentów, usługodawców i upoważnionych przedstawicieli producentów działających na terenie Wspólnoty. Co ważne: przepisy ustawy nie dotyczą mikroprzedsiębiorców.

Mikroprzedsiębiorcy to niewielkie biznesy zatrudniające mniej niż 10 osób, o rocznych obrotach poniżej 2 milionów euro.

"Dyrektywa ma zagwarantować, że osoby z różnymi rodzajami niepełnosprawności – wzroku, słuchu, motoryki czy poznawczymi – będą mogły w równym stopniu co inni konsumenci korzystać z oferty firm działających na terenie Unii Europejskiej" - wyjaśnia cytowana przez TVN24 kancelaria prawna Causa Finita Szczepanek i Wspólnicy Sp.K.

"W praktyce oznacza to, że aplikacje i strony internetowe muszą być postrzegalne i zrozumiałe, dostępne dla czytników ekranowych, umożliwiać obsługę klawiaturą, zawierać napisy do materiałów wideo, a formularze zakupowe muszą być proste i intuicyjne" - dodaje.

• Rynek pracy: Fałszywe oferty pracy dla kierowców. Na to szczególnie uważaj

Według definicji, dostępy produkt lub usługa to taka:

• którym informacja, czyli instrukcje, etykiety, ostrzeżenia, jest dostępna,
• który spełnia wymogi dostępności.

Co to dokładnie oznacza?

Informacje o produkcie, instrukcje, etykiety, ostrzeżenia spełnią wymogi dostępności, jeśli będą:

• udostępniane za pomocą różnych kanałów sensorycznych (tak aby mogły być odbierane za pomocą zmysłu wzroku lub słuchu)
• przedstawione w sposób zrozumiały i widoczny
• przedstawione za pomocą odpowiedniej czcionki z wystarczającym kontrastem i odstępami między literami, wierszami i akapitami.

Produkt, w tym interfejs użytkownika, spełnia wymagania dostępności, jeżeli:

• umożliwia komunikowanie się – zapewnia dostępność przez różne kanały sensoryczne i alternatywy dla elementów wizualnych, dźwiękowych, mowy i dotykowych
• wykorzystuje mowę, ale oferuje alternatywy dla mowy i wprowadzania danych głosowych
• wykorzystuje elementy wizualne, przy czym umożliwia poprawę widoczności, powiększanie obrazu, zwiększanie jasności i kontrastu oraz współpracę z narzędziami wspomagającymi
• wykorzystuje kolor, ale zapewnia alternatywy dla przekazywania informacji za pomocą kolorów
• wykorzystuje sygnały dźwiękowe, ale oferuje alternatywy dla przekazywania informacji za pomocą dźwięków
• wykorzystuje elementy dźwiękowe, przy czym umożliwia kontrolę głośności i szybkości odtwarzania, redukcję zakłóceń i zapewnia wyrazistość dźwięku
• wymaga ręcznej obsługi, ale zapewnia sterowanie sekwencyjne, alternatywy dla motoryki małej oraz rozróżnienie przełączników dotykiem.

Dostępna usługa to taka:

• której informacje są dostępne
• która spełnia wskazane wymogi dostępności.

Informacje o oferowanych usługach oraz produktach z nimi związanych spełnią wymogi dostępności, jeśli są udzielane:

• w postaci papierowej lub elektronicznej
• z wykorzystaniem więcej niż jednego kanału sensorycznego, tak aby mogły zostać odebrane za pomocą zmysłu wzroku, czy słuchu)
• w sposób jasny i zrozumiały
• w formatach tekstowych wspierających alternatywną komunikację
• z zastosowaniem odpowiednich rozmiarów i kroju czcionki, kontrastu oraz odstępów między literami i wierszami
• z wykorzystaniem alternatywnych form prezentacji treści nietekstowych.

Usługa, w tym interfejs użytkownika, spełnia wymagania dostępności, jeżeli:

• umożliwia komunikowanie się – zapewnia dostępność przez różne kanały sensoryczne i alternatywy dla elementów wizualnych, dźwiękowych, mowy i dotykowych
• wykorzystuje mowę, ale oferuje alternatywy dla mowy i wprowadzania danych głosowych
• wykorzystuje elementy wizualne, przy czym umożliwia poprawę widoczności, powiększanie obrazu, zwiększanie jasności i kontrastu oraz współpracę z narzędziami wspomagającymi
• wykorzystuje kolor, ale zapewnia alternatywy dla przekazywania informacji za pomocą kolorów
• wykorzystuje sygnały dźwiękowe, ale oferuje alternatywy dla przekazywania informacji za pomocą dźwięków
• wykorzystuje elementy dźwiękowe, przy czym umożliwia kontrolę głośności i szybkości odtwarzania, redukcję zakłóceń i zapewnia wyrazistość dźwięku
• wymaga ręcznej obsługi, ale zapewnia sterowanie sekwencyjne, alternatywy dla motoryki małej oraz rozróżnienie przełączników dotykiem.

Kontrole nad realizacją wymagań, w razie wykrycia uzasadnionych wątpliwości, mają prowadzić między innymi Prezes Zarządu PFRON, Prezes Urzędu Komunikacji Elektronicznej, minister właściwy ds. informatyzacji, Rzecznik Finansowy, inspekcja transportu drogowego, a także Urzędy Transportu Kolejowego, Lotnictwa Cywilnego i morskie.

Każdy konsument będzie mógł złożyć skargę związaną z dostępnością produktu lub usługi. Firma, która nie odpowie na skargę w ciągu 30 dni będzie musiała spełnić żądanie klienta w ciągu 6 miesięcy.

Kary finansowe za nieprzestrzeganie przepisów są surowe. Wysokość grzywny ma wynosić do 10-krotnego przeciętnego wynagrodzenia w gospodarce za poprzedni rok, jednak nie więcej niż 10 procent obrotu firmy w poprzednim roku. W 2025 roku oznacza to maksymalną karę sięgającą 81 tysięcy złotych, co dla małych firm może być karą prowadzącą na skraj bankructwa.

Szczegółowe informacje o nowych obowiązkach dla przewoźników i tysięcy innych firm znajdziecie pod tym adresem, w serwisie biznes.gov.pl.

Źródło: biznes.gov.pl, TVN24