Wydłużenie czasu jazdy na powrót a wydruk z tachografu

Wprowadziły one między innymi zmiany w art. 12 rozporządzenia (WE) nr 561/2006, o którym była już mowa przy omawianiu z poprzedniego rozdziału..

Pierwsza część tego przepisu została zachowana, jednak nadal jest sformułowana bardzo ogólnie, co w praktyce niewątpliwie powoduje wiele problemów z jej właściwym zastosowaniem.

Zgodnie z przepisami pakietu mobilności wprowadzono jednak dodatkowe możliwości. Kierowca może wydłużyć dzienny czas prowadzenia pojazdu, o którym mowa w art. 6 ust. 1, lub tygodniowy czas prowadzenia, o którym mowa w art. 6 ust. 2, o jedną godzinę, jeżeli jest to konieczne, aby dotrzeć do bazy albo do swojego miejsca zamieszkania w celu odbycia tygodniowego okresu odpoczynku. Ponadto kierowca może również naruszyć okres rozliczeniowy, o którym mowa w art. 8 ust. 2.

Na takich samych warunkach kierowca ma prawo przekroczyć dzienny i tygodniowy czas prowadzenia pojazdu maksymalnie o dwie godziny, pod warunkiem że bezpośrednio przed rozpoczęciem tego dodatkowego czasu prowadzenia odbędzie nieprzerwaną przerwę trwającą 30 minut. Dodatkowy czas prowadzenia musi być niezbędny do dotarcia do centrum operacyjnego pracodawcy albo do miejsca zamieszkania kierowcy w celu odbycia regularnego tygodniowego okresu odpoczynku.

Oczywiście takie przedłużenie będzie możliwe wyłącznie w wyjątkowych sytuacjach, takich jak:

korki,

niekorzystne warunki pogodowe,

objazdy,

postój na granicy,

inne nieprzewidziane okoliczności.

Kierowca będzie musiał odręcznie wskazać przyczynę takiego odstępstwa na wykresówce lub na wydruku, najpóźniej po przybyciu do miejsca docelowego albo do odpowiedniego miejsca postoju.

Dodatkowo każdy wydłużony okres pracy trzeba będzie zrekompensować równoważnym okresem odpoczynku, wykorzystanym jednorazowo przed końcem trzeciego tygodnia następującego po tygodniu, w którym doszło do przekroczenia.

W tym miejscu należy podkreślić szczególny charakter tego przepisu. Zakaz świadomego planowania dodatkowych czynności dla kierowcy w sytuacji, gdy wykorzystał on już normy w standardowym wymiarze, oznacza, że z tego wyjątku nie można korzystać w każdym przypadku.

Warto również dodać, że kontrolerzy zwracają szczególną uwagę na ścisłe przestrzeganie norm czasu pracy, a obecne taryfikatory kar w zasadzie nie przewidują żadnej tolerancji pozwalającej na wydłużenie czasu jazdy. Z tego względu wszelkiego rodzaju przekroczenia będą dokładnie weryfikowane, a sytuacje, w których takie naruszenia powtarzają się cyklicznie, z pewnością będą budziły poważne wątpliwości kontrolujących.

Przepisy nie precyzują, jak często może dochodzić do takich przekroczeń ani czy może to nastąpić raz, dwa razy czy częściej w danym okresie kontrolnym. Trzeba jednak mieć świadomość, że im częściej takie sytuacje się powtarzają, tym dokładniej kontrolujący będzie sprawdzał, czy zachowanie kierowcy rzeczywiście wynikało z nieprzewidzianych okoliczności, czy też było świadomym naginaniem przepisów.

Należy również podkreślić, że jednym z warunków skorzystania z odstępstwa jest sporządzenie odpowiedniego opisu na wydruku. Opis ten powinien w sposób jednoznaczny wskazywać przyczynę, która uzasadnia skorzystanie z odstępstwa.

Przykładowo, jeżeli wydłużenie czasu jazdy nastąpi wskutek wypadku drogowego, okoliczność tę będzie można zweryfikować chociażby na podstawie informacji uzyskanych od Policji. Możliwe będzie również sprawdzenie innych sytuacji.

Jeżeli kierowca w opisie na wydruku powoła się na trudne warunki atmosferyczne, kontrolujący będzie mógł zweryfikować tę okoliczność między innymi na podstawie danych z tachografu. Będzie z nich wynikało, czy sposób jazdy wskazywał na poruszanie się w trudnych warunkach atmosferycznych, czy też przejazd odbywał się płynnie i w normalnych warunkach.

Oczywiście katalog możliwości sprawdzenia i potwierdzenia niektórych sytuacji opisanych na wydruku jest dość szeroki, dlatego nie można zakładać, że każdy opis zostanie bezwarunkowo zaakceptowany przez kontrolujących.

W związku z tym może pojawić się pytanie, po co w ogóle w przepisach pakietu mobilności znalazły się takie regulacje, skoro art. 12 i tak przewiduje możliwość odstępstwa zarówno od norm dotyczących czasu jazdy, jak i odpoczynku. W tym miejscu należy zaznaczyć, że pierwotnie zakładano bezwarunkową możliwość wydłużenia czasu jazdy w celu zjazdu do bazy, co niewątpliwie miałoby praktyczne uzasadnienie. Ostatecznie jednak, w końcowej fazie prac, zdecydowano, że przepis ten może być stosowany wyłącznie w „wyjątkowych okolicznościach”.

Podsumowując, skorzystanie z art. 12 może dotyczyć zarówno transportu krajowego, jak i międzynarodowego, ale jest możliwe wyłącznie po spełnieniu określonych warunków. Wszystkie przesłanki wskazane w tym przepisie muszą być ściśle przestrzegane.

Warto podkreślić, że tego rodzaju przypadki powinny być uwzględniane przez kontrolerów, jednak nie można zapominać o konieczności sporządzenia odpowiedniego opisu. Samo wpisanie na wydruku np. „zjazd do bazy” z pewnością będzie niewystarczające, ponieważ opis powinien wskazywać okoliczności uzasadniające zastosowanie odstępstwa, o którym mowa w art. 12 tiret 2 i 3 rozporządzenia (WE) nr 561/2006.