Fundamentem nowelizacji są dwa kluczowe cele: przeniesienie procedur do świata cyfrowego oraz uszczelnienie systemu weryfikacji pojazdów sprowadzanych z zagranicy.

Najbardziej oczekiwaną zmianą jest możliwość złożenia w pełni elektronicznego wniosku o rejestrację pojazdu. Procedurę będzie można zrealizować bez wychodzenia z domu za pośrednictwem aplikacji mObywatel oraz dedykowanych usług udostępnionych przez Ministra Cyfryzacji. To rozwiązanie przyniesie korzyści nie tylko obywatelom, ale również urzędom, którym ułatwi archiwizację dokumentów w formie elektronicznej, eliminując konieczność gromadzenia i przechowywania papierowych wniosków.

Kluczowym elementem zwiększającym bezpieczeństwo transakcji jest wprowadzenie usługi AVI (Actual Vehicle Information). To nowoczesne narzędzie umożliwi polskim organom rejestrującym elektroniczną wymianę danych o pojazdach z ich odpowiednikami w innych krajach Unii Europejskiej.

Dotychczas polskie organy miały ograniczone możliwości weryfikacji historii pojazdu za granicą, co tworzyło lukę dla oszustw. Dzięki AVI, bezpośrednie i zabezpieczone zapytanie do bazy danych kraju pochodzenia za pośrednictwem systemu EUCARIS staje się standardową procedurą. To mechanizm, który sprawia, że zarejestrowanie pojazdu z fałszywym numerem VIN czy "kręconym" licznikiem będzie praktycznie niemożliwe, co znacząco podniesie transparentność rynku aut używanych.

Poza wielkimi zmianami systemowymi, nowelizacja wprowadza liczne, praktyczne uproszczenia, które mają na celu zlikwidowanie absurdalnych i czasochłonnych obowiązków. Celem jest, aby kontakt z wydziałem komunikacji był szybszy, bardziej intuicyjny i pozbawiony niepotrzebnych formalności.

• Koniec z papierowym zaświadczeniem o badaniu technicznym: Nie będzie już potrzeby przedstawiania w urzędzie papierowego dokumentu ze Stacji Kontroli Pojazdów. Ta zmiana jest bezpośrednim rezultatem modernizacji CEPiK, który staje się wiarygodnym źródłem danych w czasie rzeczywistym. Jeśli wynik badania został odnotowany w Centralnej Ewidencji Pojazdów, urzędnik zweryfikuje go bezpośrednio w systemie

• Tablice rejestracyjne zostają w domu: Znika obowiązek fizycznego przynoszenia dotychczasowych tablic do urzędu w celu ich legalizacji, jeśli właściciel decyduje się na zachowanie starego numeru rejestracyjnego. Wystarczy, że złoży oświadczenie potwierdzające, że tablice są czytelne i w dobrym stanie technicznym.

• Hak holowniczy bez dodatkowego badania: Będzie można uzyskać w dowodzie rejestracyjnym adnotację o przystosowaniu pojazdu do ciągnięcia przyczepy bez konieczności przeprowadzania dodatkowego badania technicznego. Warunkiem jest posiadanie odpowiedniej informacji w dokumentach homologacyjnych pojazdu.

• Ułatwienia w rejestracji czasowej: Czasowej rejestracji pojazdu będzie można dokonać nie tylko w urzędzie właściwym dla miejsca zamieszkania, ale także w urzędzie odpowiadającym miejscu zakupu pojazdu, co jest znacznym ułatwieniem np. przy zakupie auta w innej części kraju, a także upraszcza procedury zwrotu tablic tymczasowych dla pojazdów przeznaczonych na eksport.

Ustawodawca dostrzegł specyficzne problemy, z jakimi borykają się przedsiębiorcy handlujący pojazdami oraz osoby dziedziczące samochody, i wprowadził przepisy bezpośrednio odpowiadające na ich potrzeby.

Zmianą szczególnie oczekiwaną przez przedsiębiorców prowadzących komisy i salony aut używanych jest doprecyzowanie przepisów dotyczących obowiązku rejestracji. Nowelizacja jasno stanowi, że nie trzeba składać wniosku o rejestrację, gdy pojazd (w tym sprowadzony z zagranicy) zostanie sprzedany kolejnemu nabywcy przed upływem ustawowego terminu, który dla tej grupy wynosi 90 dni. To doprecyzowanie rozwiązuje kluczową niejednoznaczność, która generowała niepotrzebne obciążenia administracyjne i finansowe dla profesjonalnych handlowców, w praktyce usprawniając płynność finansową i operacyjną na rynku wtórnym.

Nowe przepisy wychodzą naprzeciw osobom, które nabyły pojazd w drodze spadku. Termin na złożenie wniosku o jego rejestrację zostaje wydłużony z 30 do 60 dni. Co istotne, precyzyjnie określono moment, od którego liczony jest ten czas – biegnie on od dnia prawomocnego orzeczenia sądu o stwierdzeniu nabycia spadku lub sporządzenia aktu poświadczenia dziedziczenia.

Wdrożenie reformy zostało strategicznie rozłożone na etapy, aby dać administracji publicznej czas na przygotowanie systemów informatycznych i wdrożenie nowych procedur.

• Po 14 dniach od ogłoszenia ustawy: W tym terminie wejdą w życie przepisy kluczowe dla przedsiębiorców prowadzących komisy (zwolnienie z obowiązku rejestracji przy dalszej odsprzedaży) oraz ułatwienia dla sądów w zakresie pobierania danych z bazy CEPiK.

• Po 6 miesiącach od ogłoszenia ustawy: To termin wejścia w życie większości ułatwień dla kierowców, w tym zniesienie obowiązku okazywania papierowego zaświadczenia o badaniu technicznym, brak konieczności legalizacji tablic rejestracyjnych przy zachowaniu numeru oraz wydłużony do 60 dni termin na rejestrację dla spadkobierców.

• Od 18 stycznia 2027 r.: W tym terminie zaczną obowiązywać najbardziej zaawansowane technologicznie rozwiązania. Chodzi o pełne wdrożenie usługi AVI do weryfikacji aut z zagranicy oraz możliwość złożenia w pełni elektronicznego wniosku o rejestrację. Ten odległy termin nie jest arbitralnym opóźnieniem, lecz niezbędnym oknem implementacyjnym, wymaganym do przeprowadzenia złożonej integracji technicznej krajowego systemu CEPiK z ogólnoeuropejską siecią EUCARIS oraz publiczną aplikacją mObywatel.

Choć na pełną cyfryzację trzeba będzie poczekać, to już wkrótce kierowcy odczują pierwsze pozytywne zmiany..