Zdaniem organizacji nowe uprawnienia PIP mogą zwiększać niepewność przedsiębiorców, ograniczać elastyczne formy współpracy i wpływać na decyzje dotyczące zatrudnienia.

Rada Przedsiębiorczości przypomina, że organizacje pracodawców zgłaszały zastrzeżenia do nowych przepisów już podczas prac legislacyjnych. Najwięcej wątpliwości budziło przeniesienie części kompetencji dotyczących ustalania istnienia stosunku pracy z sądów pracy do postępowania administracyjnego prowadzonego przez PIP.

Zdaniem przedsiębiorców tak szerokie uprawnienia mogą dotyczyć nie tylko firm, które nieprawidłowo stosują umowy cywilnoprawne. Kontrolą mogą zostać objęte również przedsiębiorstwa, w których taka forma współpracy została świadomie wybrana przez obie strony i była zgodna z obowiązującym prawem.

To właśnie te obawy były jednym z powodów negatywnej oceny pierwotnego projektu przepisów.

Według Rady Przedsiębiorczości pierwsze tygodnie obowiązywania nowych regulacji pokazują, że wcześniejsze zastrzeżenia nie były bezpodstawne.

Organizacja zwraca uwagę na skoordynowane działania kontrolne wobec przedsiębiorstwa, które wcześniej miało zapewniać wysokie standardy współpracy i uczestniczyło w pracach dotyczących regulacji pracy platformowej. Co ważne, wcześniejsze kontrole nie miały wykazać nieprawidłowości w modelu współpracy, który obecnie jest kwestionowany.

Rada podkreśla również, że zmiana sposobu współpracy w tej firmie była wcześniej zaplanowaną decyzją biznesową. Nie miała być reakcją na rozpoczęcie kontroli i była podejmowana na podstawie obowiązujących przepisów.

Zastrzeżenia Rady budzi także sposób inicjowania kontroli wobec przedsiębiorstw przeprowadzających zmiany organizacyjne lub biznesowe.

Zdaniem organizacji szczególnie problematyczna może być sytuacja, w której resort pracy wskazuje Państwowej Inspekcji Pracy konkretne podmioty, które powinny zostać skontrolowane. Rada uważa, że wzmacnia to wcześniejsze obawy przedsiębiorców związane z przyznaniem PIP szerokich uprawnień do podejmowania decyzji dotyczących charakteru zatrudnienia.

Kontrole powinny być prowadzone zgodnie z obowiązującymi procedurami, bez przesądzania ich wyniku i z założeniem, że przedsiębiorca działa zgodnie z prawem, dopóki nie zostanie wykazane inaczej.

Rada zwraca również uwagę na sposób komunikowania takich spraw przez przedstawicieli instytucji publicznych. Publiczne wypowiedzi pojawiające się jeszcze przed zakończeniem kontroli mogą zaszkodzić reputacji firmy, wpłynąć na jej relacje z pracownikami, kierowcami, współpracownikami i kontrahentami, a w konsekwencji także na sytuację finansową przedsiębiorstwa.

Rada Przedsiębiorczości ostrzega, że administracyjne przekształcanie umów cywilnoprawnych w stosunek pracy może zwiększać niepewność związaną z prowadzeniem działalności gospodarczej.

Dla przedsiębiorców oznacza to większe ryzyko przy wyborze formy współpracy z kolejnymi osobami. Może to mieć szczególne znaczenie w branżach, w których elastyczne modele zatrudnienia i współpracy są powszechnie stosowane.

Zdaniem Rady nowe przepisy mogą wywołać efekt mrożący. Firmy, obawiając się późniejszego zakwestionowania zawartych umów, mogą ostrożniej podchodzić do zatrudniania i rozpoczynania współpracy z kolejnymi osobami.

W dłuższej perspektywie może to ograniczać elastyczność rynku pracy, wpływać na liczbę miejsc pracy i utrudniać rozwój przedsiębiorstw. Rada wskazuje również na ryzyko pogorszenia konkurencyjności polskich firm, szczególnie działających w sektorze nowoczesnych usług i technologii.

Rada Przedsiębiorczości apeluje do Rady Ministrów i Parlamentu o rozpoczęcie pilnej dyskusji nad zmianą obowiązujących przepisów.

Organizacja chce przede wszystkim przywrócenia zasady, zgodnie z którą to sąd pracy rozstrzyga spory dotyczące istnienia stosunku pracy. Decyzja administracyjna PIP miałaby być stosowana jedynie w przypadkach, w których charakter zatrudnienia nie budzi wątpliwości.

Rada postuluje także, aby sankcje nie były stosowane wobec przedsiębiorców działających w dobrej wierze, szczególnie wtedy, gdy wcześniejsze kontrole nie wykazywały nieprawidłowości.

Kolejnym postulatem jest zapewnienie apolityczności Państwowej Inspekcji Pracy oraz większego udziału partnerów społecznych w wypracowywaniu zasad jej działania.

Przedsiębiorcy oczekują również, że polskie przepisy będą spójne z wdrażaną dyrektywą dotyczącą pracy platformowej i nie będą wprowadzały bardziej restrykcyjnych rozwiązań, które mogłyby osłabić konkurencyjność krajowych firm.

Rada Przedsiębiorczości deklaruje gotowość do udziału w pracach nad zmianą przepisów.