Według prognoz Banku Światowego napięcia geopolityczne mogą podnieść globalne ceny energii o 24% do 2026 roku. Dla firm transportowych oznacza to dalszy wzrost kosztów i większą presję na płynność finansową. Dlatego decyzja Komisji Europejskiej o złagodzeniu zasad pomocy publicznej ma duże znaczenie. To sygnał, że bez wsparcia państw stabilność jednolitego rynku może być zagrożona.

Nowy mechanizm wsparcia opiera się na porównaniu obecnych kosztów z poziomem cen sprzed 28 lutego. Dzięki temu można oddzielić zwykłe wahania rynku od nadzwyczajnego wzrostu cen, który wynika z kryzysu. Pomoc ma trafiać tam, gdzie wzrost kosztów energii i paliwa najmocniej obciąża działalność firm.

Wsparcie przewidziano dla najważniejszych części łańcucha dostaw, czyli transportu drogowego, kolejowego, śródlądowego oraz żeglugi bliskiego zasięgu.

Przedsiębiorcy będą mogli odzyskać do 70% dodatkowych kosztów energii i paliwa. Ważne jest jednak to, że szczegółowe zasady obliczania pomocy ustalą państwa członkowskie. To rządy krajowe zdecydują, jak dokładnie będzie liczona rekompensata i jak zostanie dopasowana do lokalnych warunków cenowych. Dla firm oznacza to, że najważniejsze decyzje zapadną na poziomie krajów członkowskich.

W czasie kryzysu energetycznego dla wielu firm kluczowe znaczenie ma nie tylko wysokość pomocy, ale także czas jej wypłaty. Dlatego państwa członkowskie mogą uprościć procedury i zrezygnować z obowiązku przedstawiania pełnej dokumentacji kosztowej.

Pomoc może być wypłacana na podstawie metody szacunkowej, czyli uśrednionego zużycia paliwa w danym segmencie rynku. Takie rozwiązanie ma skrócić czas sprawdzania wniosków. Dla mniejszych operatorów przewidziano też prostszą ścieżkę wsparcia z limitem pomocy do 50 tys. euro na jednego beneficjenta.

Dla małych i średnich przewoźników ograniczenie formalności może przesądzić o tym, czy w ogóle skorzystają ze środków. Nie każda firma ma rozbudowany dział administracyjny, który może szybko przygotować pełną dokumentację. Trzeba jednak pamiętać, że unijne przepisy wyznaczają tylko możliwe rozwiązania. Ostateczne tempo wypłat będzie zależało od tego, jak sprawnie poszczególne kraje wdrożą nowe zasady.