Od 10 kwietnia 2026 r. system EES działa w pełnym zakresie na wszystkich granicach strefy Schengen, w tym na 71 przejściach w Polsce. Polska wdrożyła system jako jeden z pierwszych krajów i objęła nim wszystkie przejścia jednocześnie.

EES to cyfrowy system rejestracji wjazdów i wyjazdów obywateli państw spoza Unii Europejskiej. Zastępuje stemplowanie paszportów zapisem elektronicznym. Zbiera dane z dokumentów, informacje o przekroczeniach granicy oraz dane biometryczne, takie jak zdjęcie twarzy i odciski palców.

System obejmuje osoby spoza UE przy krótkim pobycie do 90 dni w ciągu 180 dni. Nie dotyczy obywateli UE ani osób z prawem pobytu.

Największa zmiana dotyczy pierwszego wjazdu po uruchomieniu systemu. Podróżny musi przejść pełną rejestrację, w tym pobranie danych biometrycznych. Kolejne przekroczenia mają być szybsze, ale początkowo odprawy się wydłużą.

W praktyce oznacza to dodatkowe minuty na osobę. Przy dużym ruchu może to prowadzić do kolejek na granicach. To bezpośrednio uderza w transport drogowy, który jest wrażliwy na opóźnienia.

System automatycznie liczy czas pobytu w UE. Każdy dzień kierowcy spoza Unii jest rejestrowany. Oznacza to, że zasada 90 dni w ciągu 180 dni będzie egzekwowana bez wyjątków.

To zmienia sposób planowania pracy. Firmy muszą dokładnie kontrolować czas pobytu kierowców, planować rotacje i trasy. Problem nie dotyczy pojazdu, lecz kierowcy. Ciężarówka może jechać dalej, ale kierowca po wykorzystaniu limitu nie może pracować w UE.

Najbardziej odczują to firmy korzystające z kierowców spoza UE, w tym z Wielkiej Brytanii i Bałkanów.

Nowe przepisy wywołały sprzeciw branży transportowej. Organizacje z Wielkiej Brytanii apelują do Komisji Europejskiej o zawieszenie stosowania zasady 90/180 lub wprowadzenie okresu przejściowego.

Branża ostrzega, że bez zmian część firm nie będzie w stanie utrzymać skali działalności. Może zabraknąć kierowców, którzy zmieszczą się w limitach pobytu. To grozi opóźnieniami, utratą kontraktów i problemami finansowymi.

Podobne napięcia pojawiły się na Bałkanach Zachodnich. Na początku 2026 r. doszło do protestów i blokad przejść granicznych. Część działań wstrzymano, ale ryzyko powrotu protestów pozostaje.

Protesty i blokady granic to realne zagrożenie dla płynności transportu. Nawet krótkie utrudnienia mogą zaburzyć łańcuchy dostaw.

W praktyce oznacza to opóźnienia dostaw, większe koszty i problemy z terminowością. Najbardziej narażone są przewozy międzynarodowe, szczególnie na kierunkach UE–Bałkany i UE–Wielka Brytania.

Jeśli protesty się nasilą, firmy transportowe będą musiały zmieniać trasy i szukać alternatywnych rozwiązań. To zwiększy koszty i wydłuży czas transportu.

Zmiany na granicach i możliwe protesty mogą przełożyć się na ceny i dostępność towarów. Opóźnienia w dostawach i wyższe koszty transportu mogą zostać przeniesione na odbiorców. Najbardziej odczują to branże zależne od szybkiego transportu, jak żywność czy produkcja.

EES ma zwiększyć bezpieczeństwo i uporządkować kontrolę graniczną. W dłuższym czasie może usprawnić system. Na początku oznacza jednak więcej problemów dla transportu. Dłuższe odprawy, ograniczenia dla kierowców i ryzyko protestów tworzą trudne warunki dla branży. Kluczowe będzie dostosowanie przepisów do realiów transportu i wypracowanie rozwiązań dla kierowców spoza UE. Od tego zależy, czy rynek szybko się ustabilizuje.